SINAV KAYGISI

“Belirsizlik Kaygı Nedenidir”

SBS VE YLS Sınav zamanları yaklaştıkça çocukların ve ailelerin sıkıntılı ve endişeli oldukları görülmektedir.
Sınavın insan bilgisini ve yeteneklerini ölçen bir araç olduğu unutulmamalıdır. Sınava girerken yeterli bilgiye sahip olmak, konuyu iyi anlamış ve algılamış olmak önemlidir. Ancak yeterli bilgiye sahip olmak kaygı yaşanmayacağı anlamına gelmemektedir. Sınavda biraz heyecan duymak motivasyonu artırır. Ama aşırı heyecan öğrencinin yeterli bilgisi olsa bile sınavda başarı oranını düşürmekte, çok fazla gergin, heyecanlı olmak hata oranını artırmaktadır.

Aile dinamikleri ve kişilik özellikleri bu olayda çok etkilidir. Anne babanın çocuğundan yetenekleri dışında başarı beklemesi ve bunun için zorlaması çocuğun kendine olan güvenini zedelemektedir. Çocuk çevrenin beklentilerini karşılamaya odaklanmakta. Bu durum da çocuğun yeteneklerini istediği şekilde ortaya koyamamasına neden olmaktadır. Ayrıca anne babanın aşırı koruyucu olması, çocuğa sorumluluk vermemesi de çocuğun kendine güvenmesini engellemektedir. Çocuğun kendi yaşıtında olan diğer çocuklarla karşılaştırılması da çocuğun güven duygusunu olumsuz etkileyen bir faktördür. Başarıya odaklı ailelerin çocukları aşırı kaygı ve endişe yaşamaktadır.

Anne babanın birbirleri ile olan ilişkileri de çocuğun başarısını etkilemekte, Sürekli kavga ve sağlıksız bir iletişimin olduğu ailelerde çocuğun kaygılanması kaçınılmazdır. Kendine ve çevresine güven duymakta zorlanmaktadır. Ayrıca paylaşımın yeterli düzeyde olmaması da çocuğun içe kapanmasına sebep olmakta, Anne babanın aşırı sinirli olması çocuğun kendine güvenini olumuz etkilemekte, Anne babanın çocuğa baskı yapması çocuğun kaygısını artırmakta ve başarısını düşürmektedir.

Çocuğun kişilik yapısında mükemmeliyetçilik varsa daha fazla kaygı yaşamakta, Bilemediği sorular üzerinde fazlaca durup, diğer sorulara geçememekte ve zamanı yitirdiği içinde telaşa kapılabilmektedir. Bununla birlikte olumsuz düşüncelerde kaygıyı tetikleyen faktörlerden biridir. ‘Ya bilmediğim yerlerden soru gelirse, bildiklerimi unutursam’ şeklinde olumsuz düşünceler sınav kaygısını artırmaktadır.

Sınava yeterince hazırlanmamış ya da çalışmayı son ana bırakmış olan öğrenciler sınav kaygısı yaşamaktadır. Belirsizlikler kaygı nedenidir. Öğrenci kendi bilgisinin yetersizliğinden dolayı olumlu düşünemeyecektir. Bu durumda doğal olarak kaygısını artıracaktır.

Sınav yerine sınav sonucuna odaklanmak da kaygıyı nedenidir. Aşırı kaygı ve endişe kişinin hata olasılığını artırmaktadır.

Sınav kaygısının yarattığı fiziksel ve duygusal belirtilerden bahsetmek gerekirse Uykusuzluk, çarpıntı, mide bulantısı, kusma, aşırı terleme, titreme, yüz kızarması, ateş basması, bağırsak hareketlerinde değişiklik, mide şikayetleri, baş dönmesi, nefes alıp vermenin hızlanması gibi şikayetler fiziksel belirtiler olarak sayılabilir. Gerginlik, sinirlilik, korku, öfke, karamsarlık, mutsuzluk, isteksizlik de duygusal belirtilerdir.

Sınav kaygısı ile baş edebilmek için neler yapılmalı..

Ailelerin ve öğretmenlerin yapması gereken olduğu gibi sınava girecek kişinin de yapması gerekenler vardır. Aile ve öğretmen çocuğa bu konuda bir şeyler söylemek yerine onu dinlemeye ve anlamaya çalışmalıdır. Çocuk başarılı olduğunda ona aşırı sevgi göstermek, başarısız olduğunda hiç ilgilenmemek doğru bir davranış değildir. Bu durumda çocuk ailede ya da okulda kendini kabul ettirmek için başarılı olmaya çalışmakta, hata yapma endişesine kapılmakta, bu durumda kaygıyı tetikleyebilmektedir.

Öğrencilere tavsiyeler

Sınav öncesinde uyku ve beslenmeye dikkat edin
Olumsuz düşüncelerle baş edebilmeye çalışın
Sınav zamanları sizi sıkıntıya sokacak olaylarla ilgilenmeyin.
Sınav ile ilgili düşünce ve duygularınızı başkalarıyla paylaşın.
Başarısız olunan sınavlar yerine başarılı olduğunuz sınavları düşünün.
Çevrenin beklentilerinden ziyade kendi yeteneklerinize odaklanın
Sınavın ölüm kalım meselesi olmadığını düşünün
Sınav bilgileri ölçen bir araçtır. Hayatının amacı haline getirmeyin.
Ailenin ve çevrenin beklentileri yerine kendi bilgi ve yeteneğinize odaklanın
Sınav sırasında yapamadığınız sorular üzerinde takılıp kalmayın
Zamanı iyi ayarlayın
Sınavdaki soruları gözden geçirip, yapabileceğin sorularla başlayın.
Kendinizde oluşacak olan endişe ve kaygıyla ilgilenmek yerine sınava odaklanın.
Gevşeme egzersizleri ve nefes alıp verme egzersizlerinden yararlanın
Dikkatinizin dağıldığını hissettiğiniz an kısa bir süre dinlenin

Sınav sonrası eksikler ve hatalarla yüzleşip, onlardan kaçmak yerine üstüne gidin

Korku ve kaygılardan kaçmak daha fazla kaygı ya da korku yaşanmasına sebep olacaktır. Korku ve kaygılarla baş edebilmek için bunların neler olduğunu belirleyip üstüne gitmek daha doğru bir yaklaşım olacaktır. 
Bunları yaptığınız halde sınav kaygısı yaşıyorsanız bir uzmana başvurmalısınız

                                                                                                              Murat TARSUSLU
                                                                                                              RAM Müdürü